Türk Dili'nin Geleceğini "Eşzamanlı" Dergilerde Aramak

Yılmaz Ersöz

Internet üzerinde yayınlanan süreli derginin gerisinde, güçlü bir basılı medya desteği olduğu zaman, uzun soluklu ve içerik açısından daha kapsamlı bir zenginliği sürdürebiliyor. "Net" üzerindeki medyanın moda olmasıyla birlikte, sadece eşzamanlı yayın olarak sürdürülen ve çoğu zaman da mesleği bilgisayar ile ilgili olanların çıkardığı, profesyonel görünümlü amatör dergilerin ömrü, kelebeğin ömrünü çağrıştırıyor.

Ancak, gelişimin yönü artık belli oldu. İkinci olarak tanımladığımız, uzun soluklu olmayan ve sağlam bir altyapıya dayanmayan siteler, güncellenmedikleri için, arkalarında eskimiş içerik yığınları bırakarak, donup kaldılar "net" üzerinde. Arama motorlarında eski yıllardan kalma adları ve kısa açıklamalarıyla yer alıyorlar. O kadar. Çoğu artık yok. Tıklandığında anlaşılabildiği gibi, yalnızca adları kaldı andaç.

Yerlerine, gidenlerin çıkışıyla aynı hızda olmasa bile yenileri, sağlam adımlarla geliyor. Bunlar arasında toplumsal ve kültürel yoğunluklu olanlar, şimdilik en başta. Sitemizde zaman zaman okuyucuya açtığımız, sonuçları okuyucu tarafından hemen görülebilen, bir ya da iki soruluk eşzamanlı anketlere gelen yanıtlardan ve benzerlerinin sonuçlarından anlıyoruz bunu. Onların ardında, ikinci, üçüncü ve izleyen sıralarda ise, Sektörel Yayınlar, Çocuk Dergileri v.b., basılı medyada da olduğu gibi, İnternet üzerinde de yerlerini alıyorlar.

Burada sıkça kullanmak zorunda kaldığım "eşzamanlı" kavramına, hem İngilizce "online", hem de arkasındaki basılı medya ile birlikte "aynı anda" yayımlanmasını vurgulayabilmek için, biraz da fazlaca, yer vermekteyim...

Basılı medya, doğal olarak, abonelik ve postalama yoluyla tek tek kişilere ulaşmak yöntemi ile yapıldığından, sınırlı ve bilinçli bir okur kitlesinin süreli kültürel gereksinimlerini karşılamaktadır. Bu yöntem ve nitelik, maliyetlerin karşılanması ve köktenci okur kitlesinin seçimleri de göz önüne alınarak sürdürülmeli, sanal yayına seçenek olarak algılanmamalıdır.
Internet, ülkemizde ve dünyada, başlangıcında tahmin edilmeyen hızlara çıkarak yayılıyor. Küreselleşme kavramının gün geçtikçe daha fazla tartışılıyor olması, basit bir tesadüf değil. İyice küçülen dünyada, aynı dili konuşan insanlar arasında, başka hiçbir yayınla karşılaştırılamayacak biçimde, eşzamanlı medyanın etki alanı genişledi.

Türk Dili Dergisi'nin, dünyanın çok çeşitli yerlerindeki abonelerine ulaştığını, abone adres bilgilerimizden zaten biliyorduk. Ancak İnternet üzerindeki yayınımızın, sunucu bilgisayar üzerinde izlediğimiz istatistiklerine bakarak, Türkçe okuyan ve yazan, öğrenmeye çalışan ülkemiz dostlarının, dünya üzerindeki yerleşim yerlerindeki dağılımları ve nicel anlamda, umduğumuzun çok üzerinde olduğunu görmek; bize neredeyse 16 yıl önce, dergimizi ilk çıkarmaya hazırlandığımız günlerdeki heyecanımızı yeniden yaşatıyor. Bu gözlemimize dayanarak, Türk dilinin dünyada daha da gelişip yayılması için, konuyla ilgili dergilerin, buna en uygun ortam olan İnternet üzerinde çoğalması gerektiğini düşünüyoruz. Bu çoğalma, yazının başında da belirttiğimiz gibi, gelişigüzel amatör sitelerin, çala kalem hazırlanarak ortaya çıkması biçiminde olmamalıdır. Okuyucuya yeterli bilgiyi en kısa ve kolay yoldan verebilecek, nitel doyuruculuk öğelerine sahip olmalı, İngilizce, Fransızca, Almanca hatta Rusça ve Arapça tanıtım sayfaları da yapılıp, uluslar arası arama motorlarına kaydedilerek, dünyanın her yerinden ulaşılabilir nitelik kazandırılmalıdır.

Ülkemizde, basılı dergi ve yayınların, Batı dünyası ile karşılaştırıldığında, istenen hız ve nitelikte olmamasına karşın, İnternet üzerinde giderek daha fazla yer aldıklarını görüyoruz. Özverili çabalarla hazırlanan bu web sitelerinin pek çoğu, tanıtım yetersizliğinden dolayı, arzuladıkları ya da arzulanan biçimde genele açılamıyor. Böyle olunca da siteyi yaşatıp güncel tutmak, özellikle parasal açıdan oldukça zorlaşıyor. Bu temel nedenden yola çıkarak, katkıda bulunmaya karar verdik.

Sonraki sayılarda, bu tür eşzamanlı dergilerin tanıtımlarına sıkça yer vereceğimiz yazılarımızda görüşebilmek dileğiyle..

Yılmaz Ersöz
30.04.2003