Tanıtı - Yorum

 Kitaplar Arasında

Muzaffer Uyguner

Okuyabildiğim kitaplardan kimilerini bu yazımda tanıtmak istiyorum. Okuyabildiğim kitapların hepsini tanıtabilmek olanağım yok.

ATATÜRK - NAMIK KEMAL - ZİYA GÖKALP

Ergun Sav, Atatürk'ün, Namık Kemal ve Ziya Gökalp'in görüşlerini yansıtan bir kitap yayımladı: Atatürk ve İki Büyük Türk Düşünürü Namık Kemal - Ziya Gökalp

Ergun Sav, bu kitabı yazmaktaki amacını önsözde şöyle açıklamıştır: "anal ve banal bir alemde yaşar olduk. Bu karanlık tablo içinde, "karamsarlıktan kurtulmak için bir çıkış yolu olsun" dedim. Bu kapkara dehlizde bir ışık yansın istedim. İstedim ki; iki büyük düşünürümüzü Namık Kemal'le Ziya Gökalp'i unutanlara hatırlatayım, tanımayanlara tanıtayım.

Kitap üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde anılan üç kişi arasındaki etkileşimler üzerinde durulmuştur. Özellikle de Atatürk'ün bu iki kişinin görüşlerini temel alması konusunda bilgiler verilmiş, Namık Kemal ile Ziya Gökalp arasındaki düşünce yakınlığı da belirtilmiştir. Özellikle de "hürriyet ve bağımsızlık, halkçılık, dil, kadın - erkek eşitliği ve kadın hakları" ile ilgili üçlü etkileşim üzerinde durulmuştur. Kitabın ikinci bölümü Namık Kemal'e ayrılmıştır. Bu bölümde Namık Kemal'in yaşamı ve görüşleri ayrıntılı olarak yazılmıştır. Üçüncü bölümde Ziya Gökalp'in yaşamı ve görüşlerine yer verilmiştir. Özellikle de Türkçülük, ulusal dayanışma, uygarlık, Batıya yöneliş konusundaki görüşleri yansıtılmıştır.

Kitap, önemli üç kişinin görüşlerini yansıtması bakımından üzerinde durulması gereken bir çalışma ürünüdür.

ŞAİRLER BÖYLE SEVER

Değerli ozanımız Şinasi Özdenoğlu, 1986 yılında ilk baskısı yapılan Şairler Böyle Sever adlı şiir kitabının ikinci baskısını, o tarihten sonra yazdığı başka şiirlerini de ekleyerek ikinci kez basmıştır.

Onun şiirinin ya da bu kitaptaki şiirlerinin değerini burada irdelemek istiyorum. O şiir dünyamızda kendine özgü bir yoldadır. Kitabındaki bir şiirinde, "Şiirlerim" başlıklı şiirinin sonunda şunları söylüyor:

Şiirlerim sevgilerle beslenir
Barış, özgürlük üstünedir
Şiirlerim tüm insanlığa seslenir

(sf.22)

Bu dizeler, onun şiirdeki yolunu belirten dizelerdir. Elbette hepsi bu değil.
Kitabındaki şiirlerini sekiz bölümde toplamıştır. Bölüm başlıkları şiirinin görüntüsünü ortaya koymaktadır. Şairler Böyle Sever, Dostlara / Dostluklara, Türkiye Özlemi, Gurbet ve Hasretlik Üstüne Şiirler, Aşk Denen Mucize, Gariban Kadınlar Üstüne Romans, İtalya Şiirleri, Side'de Tarih ve Şiir.

Şiirlerinde biçim ve uyak bakımından özgürdür. Son bölümde bir destansılığa yöneliktir. Kitap, Özdenoğlu şiirinin çok güzel örneklerinden oluşmaktadır. Türkçe'mizi çok iyi kullanmakta ve dilimizin şiirselliğinin güzel örneklerini vermektedir.

DÜŞÜN SANAT DOSTLARIM

İsmet Kemal Karadayı, Düşün Sanat Dostlarım adlı ikinci kitabında da sanatçı dostlarının portrelerini çizmekte ve birçok dostunu değişik bir düzen ve kurgulama içinde bize sunmaktadır. Dört bölümden oluşan kitabın ilk üç bölümünde dostlarını adları ile anmakta ise de son bölümde, "aykırı tipler" başlığı koyduğu bölümde ad vermemektedir. Kitapta altmış dostunun yanında kendisine de yer vermiştir.

Ahmet Miskioğlu ile ilgili olarak yazdıklarından şunları anabilirim:

"Yarısı "Arat Ovalı" olan Ahmet Miskioğlu, Kadıköy "rıhtım"larının "gürbüz" apartmanlarında "iki ayda bir" başyazı yazar. Gün ortası "şekerleme"leri ve Pazar günleri dışında ona uğrayan "arşiv"ci ne, beyaz önlüklü yoğun çalışma ne, görürsünüz. Üstüne de poşet çaylardan ya da kafe'lerden birini içersiniz, konuksever elden".

Karadayı, dostlarını ve bizim de tanıdıklarımızı değişik bir yöntemle, değişik görüntüleriyle tanıtmakta, anımsatmaktadır. Böylece, sanatsal dünyamızdaki kişilerin değişik yönlerini görmüş oluyoruz.

TOMURCUK VE PEMBE KEDİ ALTIN PEŞİNDE

Çocuk yapıtları ile tanıdığımız Seza Aksoy, bu kitabında altın aramaya çıkan çocukların sanal serüvenlerini anlatmıştır. Bu sanal serüven yolundaki başlangıç ve sonrası ilginçtir. Okula başlayan bir kız çocuğunun, arkadaşının bileğindeki altın bileziklerden hoşlanan davranışları, altının değerli bir maden olduğunu anlaması ve bu nedenle altın arayışına başlaması ve sonrası çok güzel bir anlatım ve kurgu ile ortaya konulmuştur. Bir Süpermenin Tomurcuk ile kedisini kapıp pencereden onlara uçması ile başlayan altın arama işi çok güzel bir düşsellik ve sanallıkla, ama gerçeklere de dayandırılarak ortaya konulmuştur.

SEMİH BALCIOĞLU

Bu yıl Tüyap Kitap Fuarı'nda kendisine büyük önem verilen Semih Balcıoğlu, karikatürlerinden bir bölümünü Semih Balcıoğlu adlı kitap ile izleyicilerine sunmuştur. Kitapta 114 karikatür yer almıştır.

Balcıoğlu, çok kısa olan önsözde şunlara da yer vermiştir."... fakültelerde birçok öğrenci, karikatür ve karikatür sanatçılarını tez olarak almaktadır. Ne var ki, çalışmalarında malzeme bulmak için çalmadık kapı bırakmıyorlar. Buna bir de yazılı ve görsel basınımızın temsilcilerini de eklersek, buy yarım retrospektif kitabın onların içini rahatlatacağına inanıyorum." Gerçekten, karikatür sanatçılarımızın yapıtları kitap olarak derlenip yayınlanmamıştır. Birtakım yayınlar var ise de yeterli değildir. Bu kitap, bu alanda çok başarılı ürünlerin toplandığı bir kitaptır. Karikatürlerin değerlendirilmesi gücünü kendimde göremiyorum; ama bunların gerçek sanat yapıtları olduğunu söyleyebilirim. Zaten 20 karikatür kitabı yayınlanan Balcıoğlu'nun Güle Güle İstanbul yapıtı İtalya'nın Pescara kentinde yapılan karikatür kitapları yarışmasında birincilik ödülü kazanmıştır. Bu yapıtının da ödül kazanacağına inanıyorum.

ÇOĞALACAĞIZ DAHA

Tansu Bele, çocuklar için yazdığı Çoğalacağız Daha adlı bu kitabında oyun biçemini uygun görmüş ve oyun kişilerine de elma, armut, domates salçası, fındık ezmesi, ayakkabı, gazocağı, ampul gibi adlar vermeyi uygun görmüştür. Bu adlarla oyuna çıkan kişiler yerli üretimimizin arttırılmasını ve yerli üretim mallarımızı kullanmamızı savunmakta ve bir zamanların Yerli Mallar Haftası uygulamasını ortaya koymaktadır. Bu oyun , değişik bir kurgu ve konu ile karşımıza çıkmaktadır. Tansu Bele'nin önsözde belirttiği gibi, bu oyun "yerli ürünlerimizin, ulusal sanayiimizin işleyişi ve gelişimi içinden düşünülmesi ve tanıtılması, okullarda da bu yolda anlatılması gerektiğini vurgulayan bir oyun. Ulusal sanayiimizin çağdaşlaşan ürünlerine dikkat çekmeyi hedeflemekte". Oyunun, dediği gibi okullarımızda oynanacağı umulmaktadır.




................................................................................................................................
1 Ergun Sav , Atatürk ve İki Büyük Türk Düşünürü Namık Kemal - Ziya Gökalp, İnceleme-İrdeleme, Bilgi Yayını, Ankara 2001, 167 sayfa.
2 Şinasi Özdenoğlu, Şairler Böyle Sever, şiirler, kendi yayını, Ankara 2001, 142 sayfa.
3 İsmet Kemal Karadayı, Düşün Sanat Dostlarım, portreler, Güldiken yayını, Ankara 2001, 120 sayfa.
4 Seza Aksoy, Tomurcuk ve Pembe Kedi Altın Peşinde, çocuk romanı, Özyürek yayınevi, İstanbul 1999, 80 sayfa.
5 Semih Balcıoğlu, Semih Balcıoğlu, karikatürler, Bilgi yayını, Ankara 2001, 120 sayfa.
6 Tansu Bele, Çoğalacağız Daha, çocuk oyunu, Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği yayını, İstanbul 2001, 64 sayfa.