Yapıtlar – Yazarlar

Ulviye Alpay'ın "Çalkantı”sı

Nevzad Sudi

Ulviye Alpay'ı Yunus Nadi öykü yarışmasında ödüle yaraşır bulunan "Mavi Bir Merhaba"(*) adlı yapıtıyla tanıdım.

Bu yapıtındaki öykülerin tümünde, bir romana konu olabilecek belirgin ve verimli bir tabanın, birkaç tümceye sığdırılan ayrıntıların varlığını, ilerde olgunlaşacak sürgünlerin ilk uzantıları olduğu gerçeğini görmek olanaklıydı.

Nitekim Ulviye Alpay'ın yeni yapıtı "Çalkantı" (") adlı romanı, bu gözlemimde yanılmadığımı göstermiş, ilk olmakla birlikte, Ulviye Alpay'ın roman yazarlığını öne çıkarmıştır. Aslında gençlik romanları dizisinden yayımlanan "Ben Sevilmeğe Değerim") adlı yapıtının da bu ilkin bir öncüsü olduğu söylenebilir.

"Çalkantı"nın ilginç bir konusu var. Denizi, denizcileri, gemi ve gemicilerin gerçek yüzünü, bu konuları çok iyi bilen bir kişi yaklaşımıyla anlatıyor bizlere.

"Çalkantı" adı, romanın gerçek yönüne ışık tutan bir ad. Denizin çalkantısıyla, geminin özdeksel ve devinimsel çalkantısı, denizcilerin bedensel ve tinsel çalkantıları özdeş ortam içerisinde gelişiyor ve kaynaşıyor.

Anlatım, çok yalın ve akıcı. Sürükleyici olmasının yanı sıra, okuru hep uyanık tutmaya, onu da çalkantıya katılmaya çağıran ezgisel bir içtenliği var.

Romanın bölümsel geçişlerindeki rahatlık, yazarın konuya egemenliğinin bir göstergesi.

Romanın görünümsel yapısının varsıllığı, sürekli yeni çağrışımlara ve çalkantılara sürüklüyor okuru. Aşağıdaki tümceler, romanın genel havasını yansıtması bakımından ilginç geldi bana.

"Tanrı, erkeklerin yazgısını böyle yazmış. Tanrısız ol, ama kadınsız olma!"

"Erkekler, kadınların yeşerip ışkın verip meyveye durmasından çekinirler nedense".

"Sevenin isteğidir sevilenle yok olmak".

"Aşkın keskin kılıcı, dilim dilim doğrar beni."

"Giz dolu bir aşk serüveninin trajik sonu". "Albatrosla gemi kaptanının örtüşen yazgısı".

"İsteklerimize kavuşunca daha fazlasını isteriz. İstekler bitince, yaşam da bitmiş demektir."

"Havada uçan her albatros, denizde yiten bir denizcinin ruhudur."

"Balinaların kuyruğunda gezinir / kocamış liman orospuları"

"Limanda günlük, saatlik koca bekleyen orospular, arpası çok gelmiş kısrak gibi yerlerinde kıpır kıpırdılar."

"Uyku çoğu kez duygularıma vurulan en iyi susturucu oluyor."

Ulviye Alpay'ın bu yapıtıyla yazınımızda roman alanında önemli bir yer aldığı yadsınamaz bir gerçek.

Vazgeçilmezliğini bu yapıtıyla kanıtlamış bulunan Ulviye Alpay'ın yeni romanlarını beklemek hakkımızdır sanırım.

(*) "Mavi Bir Merhaba", Cumhuriyet Yayınları, 1999.

(**) "Çalkantı", Altın Kitaplar 2005.

(***)    “Ben sevilmeye Değerim”, Epsilon Yayınevi 2003.