AKŞİT GÖKTÜRK

Akşit Göktürk, 27.12.1934’te Van’da doğdu. Antakya, Adana, Van'da okuyarak liseyi bitirdi. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü'nü de bitirdikten sonra bir süre Erzurum Üniversitesi'nde okutmanlık  yaptı.  İstanbul Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde asistan oldu. 1972’de doçentliğe, 1976'da Profesörlüğe yükseldi.

 İngiltere'de Nothigham Üniversitesinde, Almanya'da Konstanz Üniversitesi'nde araştırmacılık yaptı, İsveç'te Uppsala Üniversitesi'nde Almanya'da Batı Berlin Üniversitesi'nde çeviri kuramları ve yöntemleri   seminerlerini yönetti.   Türkiye’de İstanbul Üniversitesi'nden başka Boğaziçi Üniversitesi'nde de dersler verdi.

"İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü Anabilim Dalı Başkanı olan Akşit Göktürk’ü 26.02.1988’de yitirdik. 1.3.1988 günü toprağa verdik. Evli ve bir çocuk babasıydı.

Prof.Dr. Akşit Göktürk, Daniel Defoe’dan, “Robinson Cruzoe” romanının eksiksiz yaptığı çevirisiyle 1969 yılında Türk Dil Kurumu Çeviri Ödülü’nü aldı.

1975'te Türk Dil Kurumu Yönetim Kurulu Üyeligi’ne seçildi. Atatürk’ün kalıtına el koyanların Türk Dil Kurumu’nu kapattıkları (Türkçenin gelişme damarlarını kesmek içindir bizce bu kapatma) 1983 yılına değin Akşit Göktürk’ün üyeliği sürdü.

Akşit Göktürk,  çok sayıda deneme, eleştiri, inceleme, İngilizce ve Almancadan çeviri yazıları yayımlayarak 'Varlık, Yeni Dergi, Türk Dili, Yeni Ufuklar, Çağdaş Eleştiri gibi dergilerde görüldü. Yapıtları; “Edebiyatta Ada”, “Okuma Uğraşı”,  “Çeviri: Dillerin Dili» adlı özgün çalışmalarıyla Bacon'dan  “Denemeler”,  Lawrence'dan “Anka”,  “Lady Çatterley’in Sevgilisi», Mark Twain'den “Adem'le Havva'nın güncesi, Frederich Dürrenmott'tan “Yunanlı Bir Kız Aranıyor”, Frederich Forster’den “Robinson Ölmemeli”, Erich Koestner'den «Palavracı “Baron”, “Açıkgöz Budalalar”, Daniel Defoe’dan “Robinson Cruseo”, Robert Louis Stevenson'dan “Define Adası”, Bertrand Russel'dan “Din ile Bilim”, Elliot'tan “Denemeler” Samuel Beckett'ten “Mutlu Günler” ve benzerleri çevirilerdir.

Prof.Dr. Tahsin Yücel’den  AKŞİT GÖKTÜRK  ÜSTÜNE  Üç Seçme

BİLİM ADAMI

Bir bilim adamı olarak, Akşit Göktürk, en zor koşullar içinde, hem de İngiliz yazını gibi kitlenin fazla ilgisini çekmeyen bir alanda, tutkusuna üstün yeteneğini ekleyerek Batı'daki geçerli örneklerinden hiçbir biçimde aşağı kalmayan, yetkin örnekler verdi. Örneğin Durrell'in «İskenderiye Dörtlüsü»nü ele alan doktora tezi bu ilginç yapıtın kurgusu, anlatım tekniği üzerinde yapılan ilk özgün ve kapsamlı çözümlemelerden biri oldu. Bu çözümlemeyi izleyen «Edebiyatta Ada» bir yandan elden geçirilmesi gereken kaynakçanın genişliği, bir yandan böyle çok işlenmiş bir izlek üzerinde değil özgün şeyler söylemek, tutarlı bir bireşime varmanın bile çok güç olması nedeniyle fazlasıyla gözüpek bir girişimdi. Akşit Göktürk, bilgisi, yeteneği ve eşsiz çalışma gücüyle bu zor işin üstesinden geldiği gibi, bütün söyleyeceklerini iki yüz sayfa içinde yoğunlaştırmasını da bildi. “Okuma Uğraşı”nda kimi öncüleriyle birlikte çalıştığı yeni ve ilginç bir kuramı “adımlama kuramı”nı tanıtıp yorumlarken onu kendi katkılarıyla zenginleştirmeyi de başardı. Kendisini aramızdan alan korkunç hastalığın ortaya çıkmasından kısa bir süre önce yayımlanan son kitabı “Çeviri: Dillerin Dili”yse, ülkemizde çeviri kuramı konusunda yapılmış incelemelerin en kapsamlısı...

USTA YAZAR

Gerek üç kitabının gerek değişik inceleme ve denemelerinin genellikle özgül konularda yoğunlaşmalarına karşın, yazın ve ekin ortamımızda yarattıkları geniş yankılar, hiç kuşkusuz Akşit Göktürk'ün bir başka yanını da ortaya çıkarıyordu: Bilim adamlığını bütünleyen usta yazar yanını. Gerçekten de Akşit Göktürk, en kısa denemesinden en geniş incelemesine kadar, bütün yazılarında, yalın ve akıcı anIatım, kusursuz ve duru Türkçesi, sağlam kurgusuyla, hep usta bir yazar olarak çıktı karşımıza. Böylece, uzmanlık alanının sınırlarını aşarak yazın ve düşün evrenine girer.

ÇEVİRİ SANATIMIZIN KLASİĞİ

Akşit Göktürk’ün çevirmen yanına gelince, çalışmalarını yakından izlemiş olan herkesin doğrulayacağı gibi, İngiliz dili ve yazını uzmanı Akşit Göktürk'le yazar Akşit Göktürk'ün mutlu bir bileşimiydi. Defoe'dan, Lawrence'tan, Bacon’dan, Russell'dan yaptığı titiz çeviriler, çeviri sanatımızın klasikleri arasında çoktan yerlerini aldı.

Düşüncelerini günlük dalgalanmalara göre değiştirmeyen, inandığını söylemekten çekinmeyen aydın Akşit Göktürk'e, hep açık sözlü, güler yüzlü, sevecen, dost  Akşit Göktürk'e gelince, şu 1988 Türkiye'sinde onu nereye koyacağız bilemiyorum.