İki ayın içinden

DOĞU ANADOLU'DA EKİNSEL ETKİNLİKLER DİL VE HALKBİLİM ÇALIŞMALARI

Erzurum Atatürk Üniversitesi Kültür Sitesinde 28 Nisan 1988 günü saat 14.00'te bilimsel bir toplantı düzenlenecektir. Konu şudur:

"Doğu Anadolu'da Dil ve Halkbilim Derlemelerinin Bugünkü Durumu".

Doğu Anadolu'nun en eski iki üniversitesi olan Erzurum Atatürk ye Elazığ Fırat Üniversitelerinde, aldığımız bilgiye göre, uzun yıllardan beri dil ve halkbilim çalışmaları yapılmaktadır. Bilimsel etkinlikler oldukça büyük boyutlara ulaşmıştır. Konunun değerlendirilmesi için bilimsel bir toplantının düzenlenmesi ve orada ele alınması uygun bulunarak hazırlıklar yapılmıştır.

Atatürk Üniversitesi'nin Ekinsel çalışmalar Yürütme Kurulu Başkanı Prof; Dr. Âıhmet Çakır'ın desteğinde sürdürülecek olan açık oturum, bu a-landa yurdumuzda yapılan ilk toplantı olma' onurunu da taşımaktadır.

Atatürk ve Fırat Üniversitelerinden Doç. Dr. Tuncer Gülensoy, Doç. Dr. Bilge Seyidoğlu, Doç. Dr. Efra-siyap Gemaimaz, Yrd. Doç. Dr. Ali Berat Alptekin'in katılarak bildiri sunacakları açık oturuma Doç. Dr. Saim Sokaoğlu başkanlık yapacaktır.

İlgililer, ilk kez yapılacak böyle bir açık oturumun yararlı sonuçlar doyuracağına inanmaktadırlar. Bu tür toplantıların belli aralıklarla sürdürülmesi dileğini de belirtiyorlar.

YENİ  ACILAN SERGİEVLERİ

İstanbul'un Kadıköy yöresi, özellikle son yıllarda ekinsel etkinlikler odağı oldu. Görsel sanatlarla ilgili sergievleri de çoğaldıkça çoğalıyor, izleyicilerle dolup dolup taşıyor. Bunların en yenisi 19 Şubat 1988'de açılan "Altıneller Sanat Galerisi" adlı sergievidir.

En Yeni Sergievi

Necdet Mıhçıyazgan ile kardeşi Kemal Mıhçıyazgan; Kuşdili Cd. Dere-gazino Sk. No: 4 Kadıköy - İstanbul'daki tarihsel yapıyı eski özelliklerini koruyarak yeniden oluştururcasına onarıp yepyeni  bir yapı ortaya çıkardılar. Sanatseverlerin beğenisine ser-gievi olarak sundular. Altıneller Sanat Galerisi adı verilen bu sergrevinde yapıtlarını ilk sergileyen sanatçılar şu adlardan oluşuyor: Muzaffer Akyol, Şaide Arel, Şemsi Arel, Ramis Aydın, Cihat Burak, Ruzirr perçin, Yusuf Kâtipoğlu, Mehmet Pesen, Mustafa Pilevneli, Nevhiz Tanyeli,

19 Mart'a değin sürecek.

Mine Sanat Galerisi

Kadıköy'de yeni açılan sergievlerinden birisi de sahibi Nur Güleren, yöneticisi Mine Güleren olan "Mine Sanat Galerisi"dir. Kuşdili Cd. Nu: 21  Altıyol – Kadıköy’de bulunuyor.   Dışardan bakıldığında küçük gibi görülmekle birlikte derinliği oldukça büyük ve  iki   katlı geniş bir yerdir.

“Müstakiller ve D Grubuna Saygı" adlı, Şubat sonuna değin uzatılıp sürdürülen son sergi, 11 Ocak günü açılmıştı. Eğitici bir özellik de taşıyordu. Şu sanatçıların yapıtları yer aldı.

Müstakiller:   Zeki  Kocamemi. Ali Avni Çelebi, Cevat Dereli, Turgut Zaim, Şeref Akdik, Mahmut Cüda, Muhittin Sebati, Refik Epikman.

Hiçbir gruba   bağlı   olmayanlar:

Malik Aksel.   Hamit  Görele.

D Grubu: Zeki Faik İzer, Nurullah Berk, Elif Naci, Zühtü Müritoğlu, Cemal Tollu. Abidin Dino, Bedri Rahmi Eyüboğlu, Eren Eyüboğlu, Eşref Üren, Sabri Berker, Hakkı Anlı, Arif Kaptan.

DİL DERNEĞİ

Dil Derneği; Tuna Cd.: 5/10 Kızılay  Ankara'daki yerinde çalışmalarını yoğun bir biçimde sürdürmektedir. Türk dilinin özleşmesi ve gelişmesine, dil devriminin güçlenmesine katkıda bulunmak, bu konularda uğraş yerenler arasında dayanışma sağlayarak uygar ve barışçı çabalarla bilimsel, yazınsal, ekinsel, sanatsal etkinliklere ağırlık verip öncülük yapmak ve Atatürk'ün başlattığı dil devrimini sürdürmek' çabalarını her gün biraz daha arttırarak yürümektedir. Başkan,  Asbaşkan, Genel Yazman ve Yönetim Kurula üyeleri sık sık toplanarak yürütme kararları alıyorlar. Tasarlandığına şöre, Dil Derneği, açık oturumlar,  dil ve yazın toplantıları, söyleşiler, bilimsel konuşmalar düzenleyecektir. Pek yakında betik (kitap) yayınlarına da geçilecek. Şimdilik "Çağdaş Türk Dili"ni yayımlamaya başlıyorlar.

Dergimizin Yönetmeni Ahmet Miskioğlu Dil Derneği’nde.

Çok önceden belirttiğimiz gibi, Türk Dili Dergisi, Dil Derneği’nin tüzüğünü benimsemiştir. Amaç doğrultusunda dayanışma zornluluğu da bulunduğuna göre, Sorumlu Yönetmenimiz Ahmet Miskioğlu Dil Derneği’ne girerek  dayanışmayı  eylemle başlattı. 'Türk Dili Dergisi" ile "Çağdaş Türk Dili", birbirine koşut iki dergi olarak İstanbul'da ve Ankara'da dil etkinliklerini sürdürecekler. Olumsuz koşullara karşın yılmadan, bilimsel, yazınsal, ekinsel savaşımlarını uygar ölçüler içinde dirençle verecekler... Bu yolda dilseverlerin büyük desteğine gereksinimimiz var...

Dernek Üyeleri.

Dil Derneği'nin üye sayısı, iki yüz kişiyi aşmış bulunmaktadır, Başvurular sürüyor. Dernek’e katılanlar arasında şu adlar görülüyor: Zülfü Livaneli, Emin Çölaşan, Mehmet Türkkan, Ruşen Hakkı, Ahmet Miskioğlu, Arslan Kaynardağ. Behzat Ay, Cemal Süreyya, Muzaffer Uyguner, Fahri Özçelik, Atilla Sav, İnci Sağın, Ebem Mahir Yalnız, Cüneyt Arcayürek, Cevdet Kudret, Erdal Öz, Aydın Demiray, Ali Yüce, Sami N. Özerdim, Ahmet Tahtakılıç, Sadiye Akay, Etem Ütük, Cahit Külebi, Cemil Yener vb...

Bu yasal savaşımda her türlü olumsuz koşullara göğüs gerileceğinden kimsenin kuşkusu olmasın.

DİL DERNEĞİ'NİN TÜZÜĞÜ

Dil Derneği'nin tüzüğünü yayımlamayı sürdürüyoruz :

TOPLANTI DÜZENİ, GÜNDEMİ, YÖNETİMİ  ve KARAR YETER SAYISI.

MADDE: 12— Kurultay iki biçimde toplanır:

A)    OLAĞAN TOPLANTI - Tüzüğün 11. maddesine uygun olarak Yönetim Kurulunun düzenlediği ve çağrı yaptığı toplantıdır. Gündemini Yönetim Kurulu saptar. Gündem dışı konuların görüşülebilmesi, toplantıda hazır bulunan üyelerin en az onda birinin yazılı isteminin Kurultay Başkanlığına verilmesine bağlıdır. Bu durumda önergede istenilen konunun gündeme alınıp görüşülüp karara bağlanması zorunludur.

B)    OLAĞANÜSTÜ TOPLANTI

Yönetim ya da Denetleme Kurulunun gerekli gördüğü durumlarda ya da Dernek üyelerinden beşte birinin yazılı istemi üzerine en geç bir ay içinde Yönetim Kurulunca çağrısının yapılması zorunlu olan toplantıdır. Yasaya uygun çağrı yerine getirilmezse Denetleme Kurulu ya da olağanüstü toplantıyı isteyen üyelerden birinin başvurusu üzerine Ankara Sulh Hukuk Yargıcı duruşma yaparak Dernek üyelerinden üç kişilik bir kurulu kurultayı toplantıya çağırmakla görevlendirir. Olağanüstü toplantılarda yalnız, gündem konusu maddeler görüşülebileceğinden, çağrıda bu belirtilir. Tüzüğün 11. maddesi bu tür toplantılarda da uygulanır.

MADDE: 13 — Kurultaya katılacak üyeler, Yönetim Kurulunca düzenlenen listedeki adlarının karşısına imzalarını koyarak toplantıya girerler. Toplantının başlayabilmesi için, tüzüğe göre katılma hakkı (bulunan üyelerin yarısından  bir artığının bulunması zorunludur. Bu durum bir tutanakla saptanır. İlk toplantıda bu yeter çayı sağlanamazsa, ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz. Ancak, ikinci toplantıya Derneğin Yönetim ve Denetleme Kurulları asıl üye tamsayısı toplamının iki katından çok üyenin katılması zorunludur. Yeter sayının sağlandığı bir tutanakla saptanarak toplantı başlatılır. Toplantıyı Yönetim Kurulu Başkanı ya da bir Yönetim Kurulu üyesi açar. Açılıştan sonra toplantıyı yönetmek üzere bir Kurultay Başkanı, iki Kurultay Asbaşkanı, dört yazman seçilir. Yazmanlar toplantı tutanağını Başkan ve Asbaşkanla birlikte imzalarlar. Toplantı sonunda bütün tutanak ve belgeler bir belge karşılığında Yönetim Kuruluna teslim edilir.

Kurultayda her üyenin bir oy hakkı vardır. Bir üye, yetki belgesini vermek koşuluyla, bir ve yalnız bir başka üye için de oy kullanabilir. Kurultay kararları açık oyla salt çoklukla alınır. Yönetim Kurulunca yayımlanır.

-     KURULTAYIN YETKİ VE GÖREVLERİ

MADDE: 14 — Kurultayın yetki ve görevleri şunlardır:

A)    Derneğin geçen dönem çalışmalarını inceleyerek gerekli kararları almak,

B)    Dernek hesaplarını ve Denetleme Kurulu yazanağını inceleyip Yönetim Kurulunu aklamak, tersine durumlarda gerekli kovuşturma yolunu belirlemek,

C)    Yönetim Kurulunca hazırlanan bütçe tasarısını görüşüp onaylamak,

C)    Gelecek dönem çalışmaları için gerekli yönergeleri vermek,

D)    Yönetim,  Denetleme ve Onur kurullarını yedek üyeleriyle birlikteseçmek

E) Tüzükle ilgili yorumları yapmak ve tüzük değişikliklerini gerçekleştirmek, gerektiğinde Derneğin dağıtılmasını kararlaştırmak,

E) Dernek için gerekli taşınmazların satın alınmasına, satılmasına, başka türlü kullanılıp yararlanmaya karar ve bu konularda Yönetim Kuruluna yetki vermek,

G) Dernekler Yasasının aradığı oluru, Bakanlar Kurulu kararını da almak koşuluyla Deneğin uluslararası çalışmalarda bulunması, yurt dışındaki ilgili kuruluşlara katılması, bunlardan ayrılması, bunlarla işbirliği yapmasını kararlaştırmak,

H) Üyelikten çıkarılma kararlarını kesinleştirmek,

I) Yasalarda ve tüzükte kurultayca yapılması öngörülen görevleri yerine getirmek.

MADDE: 15 — Kurultay, gündemindeki konuları incelemek üzere gerekli yarkurulları (komisyonları) seçer. Yarkurulların üye sayısını kurultay saptar. Yönetim ve Yürütme Kurulu üyeleri ilgili yarkurulların çalışmalarına katılabilirler; önceki dönemin denetimiyle ilgili konularda oy kullanamazlar; ancak gelecek dönemle ilgili kararlarda oy kullanabilirler. Yarkurula seçilmemiş üye görüşmelere katılabilirse de oy kullanamaz. Yarkurullar üyelerinin çoğunluğuyla toplanır. Her yarkurul kendisine bir  başkan,     birsözcü ve bir yazman seçer. Yarkurulçalışmalarının sonuçlarını bildiren yazanaklar genel oturumda görüşülmek üzere kurultay  başkanlığına sunulur. Yazanak üzerinde soruları sözcüler, gerekirse yarkurul başkanları yanıtlar. Yarkurulların çalışma alanlarına giren konularda kurultay başkanlığına verilen önergeler karara bağlanmadan önce ilgili Yarkurullardan geçer. Yarkurul kararları çoğunlukla alınır.   Oylama açık yapılır.

MADDE: 16 — Bütçede gider gerektiren önergelerle yarkurul kararları Kurultayda görüşülmeden önce bütçe yarkurulundan geçer, Kurultayda gelir azaltıcı ya da gider artırıcı öneriler yapılamaz.

 YÖNETİM KURULUNUN SEÇİMİ, YETKİ ve GÖREVLERİ

MADDE: 17 —- Derneği temsil eden, her türlü çalışmaları düzenleyen, çalışma kollarını kuran ya da kaldıran, gerekli yönetmelikleri yapan Yönetim Kurulu kurultayca üyeler arasından gizli oyla seçilen 16 üyeden oluşur. Bunlardan en çok oy alan 11.'i asıl, kalan 5'i de yedek üye olur. Yönetim Kurulu, seçiminden sonraki hafta içinde en yaşlı üyenin başkanlığında toplanarak gizli oyla Başkan, Asbaşkan, Genel Yazman, Sayman ve Kol Başkanları seçimlerini yapar. Eski Yönetim Kurulunun görevi bu toplantıya değin sürer.

MADDE: 18 — Yönetim Kurulu, Başkanın ya da onun adına Genel Yazmanın gündemi bildirerek çağırmasıyla yılda en az üç kez çoğunlukla toplanır. Yönetim Kurulu üyelerinin üçte birinin yazılı isteği olursa Başkan en geç bir ay içinde kurulu toplantıya çağırır. Yönetim Kurulunda kararlar toplantıya katılanların çoğunluğuyla verilir. Oylarda eşitlik durumunda Başkanın bulunduğu yan çoğunluk sağlamış sayılır. Bir üye kendi sorumluluğuyla ilgili bir konu karara bağlanırken oylamaya katılamaz. Yönetim Kurulu toplantıları Ankara dışında da yapılabilir.

Yönetim Kurulunun iki kurultay arasındaki çalışma süresine "dönem" yılda en az üç kez yapılacak çalışmalarının her birine "toplantı", bir günlük çalışma süresine "birleşim", bir birleşimin dinlenmeyle ayrılan parçalarına* "oturum" denilir.

MADDE : 19 — Asıl üyelerden boşalma durumunda oy sırasına göre yedek üyeler göreve çağrılır. Oylarda eşitlik durumunda ad çekilir. Engel bildirmeden ya da Yönetim Kurulunca uygun görülecek engeli olmadan aralıksız 5 oturuma katılmayan Yönetim Kurulu üyesi çekilmiş sayılır. Engeli nedeniyle arka arkaya 2 toplantıya katılmayan ya da katılamayacak durumda bulunan üyenin ilişiği kesilip yerine yedeklerden sırası gelen çağrılır.

MADDE : 20 — Başkan, gerekli gördüğünde, Yürütme Kurulu toplantılarına da başkanlık eder. Asbaşkan, gerektiğinde Başkanın yerine iş görür. Yönetim Kurulu üyelerine, kurultaya katılan üyelere aylık, gündelik ya da başka bir ücret ödenmez. Yönetim Kurulu ve Yürütme Kurulu üyelerine, Dernekteki görevleri dışında yapacakları çalışmalar ve yazacakları yapıtlar için yönetmeliğe göre para ödenir. Toplantılara Ankara dışından gelecek ya da seçici görevle bir yere gönderilecek Yönetim ve Yürütme Kurulu üyelerine Bütçe Yönetmeliğine göre yolluk ve gündelik ödenir.

MADDE: 21 — Yönetim Kurulu aşağıdaki hususları yerine getirir:

A) Derneği temsil eder, bu konuda bir ya da birkaç Yönetim Kurulu üyesine geçici yetki verebilir, Derneğe vekil atayabilir.

DERGİMİZ

Türkiye'mizde alımsatım alanının karmaşıklığından, sürekli ''enflasyon”dan, alışverişlerin tutarsızlığından kuşkusuz ki dergimiz de etkilendi. Sürekli eder (fiyat) yükselmesi; bütün basın çevrelerinde olduğu gibi, Türk Dili Dergisi'nin çalışmalarında, ödeme girişimlerinde büyük ölçüde güçlükler yarattı. Hele bu ay, dergimizi bastırdığımız basımevini değiştirmek zorunda kalmamız, güçlüklerimize yeni bir boyut ekledi.

 Bütün bunlar, dergimizin ederini de etkiliyor. Ancak, biz, etkiyi okuyucularımıza yansıtmamakta direniyoruz. Giderlerin ölçüsüz artışına karşın gene de sürdürüm karşılığını 3000 TL’de tutuyoruz. Güçlüklerimizin, bilinçli çabamızın, özverimizin dilsever aydınlarca değerlendirileceğine inanıyoruz. Bize göre, en büyük destek, dilsever dostların sürdürümcü olmaları,  günü gelince de aksatmayarak, yarı yolda bırakmayarak ve gecikmeden sürdürüm yenilemeleridir.

Türk Dili Dergisi, Kent Basımevi'nde basılmaktaydı. Onların "tipo" baskıyı bırakmaları yüzünden başka basıvemi aramak durumunda kaldık. Mart 1988 sayımızdan başlayarak dergimiz başka yerde, dergicilikte kırk yıllık deneyimli bir kuruluş olan Yenilik Basımevi - Beyoğlu'nda basılacak.

Bu sayımızdaki öbür yeniliğimiz, basımevi düzelticiliği işinde Ercan Özgür ile Ünal Zeren arkadaşlarımızın katılmaları olmaktadır. Onların yardımları bizi sevindirmiştir.  Daha iyiye, daha güzele doğru yürüyerek gelecek sayılarımızı her yönden geliştirmeyi tasarlıyoruz.

Arat OVALI

PROF. DR. AKŞİT GÖKTÜRK

Dergimiz basımevindeyken dilimizin yorulmaz emekçisi Prof. Dr. Akşit Göktürk'ün yakalandığı sayrılıktan kurtulamayarak yaşama gözlerini yumduğunu öğrendik. Gelecek sayımızda onun anısına geniş yer ayrılacaktır.